Beşiktaş'ın 123 Yıllık Tarihinde Dönüm Noktaları ve Kahramanları

İstanbul’un Beşiktaş’ı, bazen bir semt değil de bir ruh hâli gibidir. 1900’lerin başında Serencebey sırtlarında bir konak bahçesinde toplanan gençler, Beşiktaş’ın kültürünün temellerini attı. İstanbul’un Beşiktaş’ı, bazen bir semt değil de bir ruh hâli gibidir. Rüzgârı sert, denizi konuşur, yokuşları çabuk pes etmeyi baştan yasaklar. 1900’lerin başında o rüzgâr, Serencebey sırtlarında bir konak bahçesine doluştuğunda kimse bunun bir kulübün değil, bir kültürün doğum sancısı olduğunu bilmiyordu. Serencebey'de Başlayan Toplanma 1902’nin sonbaharına gidelim. Şehir, Sultan II. Abdülhamid döneminin baskıcı rejimle yaşar. Toplanmak bile başlı başına bir risktir ama Serencebey’de Osman Paşa Konağı’nın bahçesinde 22 genç, akşamları bir araya gelir. Henüz futbol yok. Barfiks demirine asılırlar, paralelde dönerler, güreş tutarlar, halter kaldırırlar. Amaçları hem bedenlerini hem de iradelerini terbiye etmektir. Bir süre sonra hafiyeler gelir: Sorgular, dağıtır, korkutur. Ama bu gençlerin bazısı saraya, bazısı dönemin itibarlı çevrelerine yakındır, mesele büyümeden kapanır. Kapanmaz olan şey, o bahçede kurulan cümledir: Devam edeceğiz. 1903 Mart’ında o cümle resmi bir isme kavuşur: Bereket Jimnastik Kulübü. Bir spor kulübü kurmak, dönemin İstanbul’unda sadece sportif bir iş değil, aynı zamanda biz buradayız demenin kibar ama inatçı bir yoludur. İlk başkanlık onuru Mehmet Şamil Şhaplı’ya gider: O, 1903-1908 arasında bu çekirdeği bir arada tutan isim olur. Meşrutiyet Rüzgârı ve Kulübün Şekillenmesi 1908’le birlikte II. Meşrutiyet’in görece ferahlatan havası, spor kulüplerine de alan açar. İşte tam burada hikâyeye iki karakter girer: Fuat Balkan ve Mazhar Kazancı. Fuat Balkan, sadece eskrimci değildir, disiplin ve örgüt duygusu taşıyan bir asker-sporcu tipidir. Mazhar Kazancı ise güreş-halter hattının kuvvetidir. Bu ikilinin dokunuşuyla o bahçedeki beden hareketleri bir kulüp kültürüne dönüşür: Branşlar artar, disiplin artar, görünürlük artar. Kulüp merkezi önce Ihlamur çevresinde konumlanır, sonra Akaretler’e taşınır, arka bahçe sahaya çevrilir. Üye sayısı hızla büyür. Ve 26 Ocak 1911: Kulüp resmen tescil edilir. Bu tarih, Beşiktaş’ın resmi kimlik kazandığı eşiktir artık yalnızca bir semt inadı değil, kayıt altına alınmış bir kurumsallıktır. Futbolun Gelişi: Akaretler Bahçesinden Sahaya Futbol, Beşiktaş’ın ilk aşkı değil, sonradan gelir ama geldi mi bütün hikâyenin ritmini değiştirir. 1911’de futbol şubesi şekillenir: Ahmet Şerafettin Bey (Şeref Bey) burada kilit isim olur. O, Beşiktaş’a futbolu getiren ve kulübün futbol şubesinin kurucusu olarak anılan kişidir aynı zamanda bu şubenin ilk santrforu, ilk kaptanı ve ilk uzun soluklu teknik direktörüdür. Akaretler’in bahçesinde yapılan idmanları gözünün önüne getir: Top bugünkü gibi markalı değil; forma bugünkü gibi teknolojik değil; ama bir şey var: Üzerine basınca bile bir gurur bırakan o siyah-beyaz ısrar. Savaş Dönemi: Kulübün İlk Büyük Sınavı Ardından savaş yılları… I. Dünya Savaşı ve işgal dönemleri, sporun keyif kısmını siler. Kulübün hafızasında sadece maçlar değil, kayıplar vardır. O yıllar Beşiktaş’ın saha kelimesini iki anlamlı kılar: Biri futbol sahası, diğeri cephe. Bu dönemde Beşiktaş’ın bazı isimleri, sadece sporcu olarak değil, Milli Mücadele’nin örgütlenme damarında da yer alır ve burada Fuat Balkan yeniden sahneye çıkar. Fuat Balkan: Eskrim Pistinden Gizli Görevlere Fuat Balkan’ın hikâyesi, Beşiktaş’ın neden salt spor kulübü olmadığını anlatan en net sayfalardan biri. Atatürk’ün yakınlık duyduğu asker-sporculardan biri olarak anılır. Milli Mücadele yıllarında Makedonya ve Batı Trakya’daki faaliyetlerinin ardından emrindeki üç milis taburunu 17 Eylül 1917’de Drama’dan hareketle Anadolu’ya getirir ve bu güç umumi karargâh tarafından ordusuya büyük bir katkı olarak görülür. Beşiktaş’ın kurucu damarında bir kulübün idman disiplini ile bir mücadelenin örgüt disiplini yan yana yürümüştür. Bu yüzden Beşiktaş’ın bazı dönemleri, taraftarın dilinde direniş kelimesiyle akrabadır. Atatürk ve Beşiktaş Mustafa Kemal için spor, bir eğlence alanı değildi. O, sporu gençliğin karakter terbiyesi olarak görüyordu. Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur sözü, onun spor anlayışının özetiydi. Beşiktaş’ın jimnastik kökenli yapısı tam da bu anlayışla örtüşüyordu. Kulüp daha doğarken beden eğitimi üzerinden disiplin inşa etmişti. Gençler yalnız kas geliştirmiyor, irade geliştiriyordu. Mustafa Kemal’in İstanbul’daki yıllarında Beşiktaş çevresinde bulunduğu, kulübün idmanlarını izlediği ve yöneticilerle temas kurduğu bilinir. Spor yapan gençlerin ileride memleket savunmasında da rol alabileceğini vurguladığı anlatılır. Bu temas sembolik bir yakınlık değil, zihinsel bir ortaklıktı. Milli Mücadele yıllarında Beşiktaşlı sporcuların cepheye gitmesi, kulübün hafızasında derin bir iz bırakır. Çanakkale’de ve diğer cephelerde ölen isimler vardır. İstanbul işgal altındayken kulüp faaliyetlerini sürdürmeye çalışmak bile başlı başına bir direnç göstergesidir. Kulübün 19 Mayıs'taki Rolü Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte spor devlet politikası haline gelir. Atatürk gençliğe sporla şekil vermek ister. 1930’lu yıllarda spor kulüplerinin kamusal rolü artar. 1935’te Beşiktaş’ın Atatürk adına spor günü fikrini gündeme taşıması ve 19 Mayıs ruhuyla örtüşen organizasyonlar yapması, bu zihinsel ortaklığın kurumsal bir yansımasıdır. Atatürk ile Beşiktaş arasındaki bağ bir taraftarlık hikâyesi değil. Bu bağ, modern Türkiye’nin spor anlayışı ile kulübün kuruluş felsefesinin kesişmesidir. Dolmabahçe Sarayı’nın hemen yanı başında yükselen Beşiktaş Stadı da bu tarihsel yakınlığın sembolik bir devamı gibidir. Aynı kıyı, aynı rüzgâr, aynı şehir... Kara Kartal’ın Doğduğu An 19 Ocak 1941… Şeref Stadı’nda tribünlerden bir ses yükselir: "Haydi Kara Kartallar, hücum edin." O gün Beşiktaş’ın lakabı tribünün boğazından çıkar ve kalıcı olur. Bir kulübün en büyük markası bazen yönetim katında değil, taraftarın coşkusunda doğar. Baba Hakkı: Omuzlardan İnmeyen Kaptan Hakkı Yeten, namı diğer Baba Hakkı. 1931-1948 arasında 439 maça çıkıp 382 gol atar. Ama onu anlatan şey bu sayılar değil. O kaptanlığın eski anlamını taşır. Saha içinde teknik lider, saha dışında hiyerarşi kuran bir otorite. Sert ama adil bir karakter. Futbolu bırakır, yönetime geçer. Üç dönem başkanlık yapar. Federasyonda görev alır. Beşiktaş’ta saha ile masa arasındaki geçişin ilk büyük sembollerinden biri olur. İnönü’de Atılan İlk Gol ve Süleyman Seba 23 Kasım 1947… İnönü Stadı açılış maçında ilk golü atan isim Süleyman Seba olur. 1 Nisan 1984’te başkan seçilir ve 16 yıl sürecek dönemi başlar. Bu dönemde 5 lig şampiyonluğu, 4 Türkiye Kupası, 4 Cumhurbaşkanlığı Kupası, 2 Başbakanlık Kupası kazanılır. Ancak Seba’yı büyük yapan kupalar değil, kulübe kazandırdığı duruştur. O, en iyi transferi değil, en doğru iklimi kurmaya çalışır. Beşiktaş’ın 'asalet' diye tarif edilen dili onun döneminde şekillenir. Gordon Milne ve Şampiyonluklar 1989-90 sezonu… Gordon Milne yönetimindeki Beşiktaş Fenerbahçe’yi 3-1 yenerek şampiyonluğu ilan eder. 1990-1991 ve 1991-92’de gelen şampiyonluklar istikrarın sembolü olur ve siyah-beyazlılar tarihinin sportif anlamda en başarılı dönemini yaşar. Metin-Ali-Feyyaz üçlüsü bu dönemin hafızası olarak hâlâ çok büyük değer görüyor. 100. Yılda Şampiyonluk 2002-03 sezonu, 100. yılda gelen şampiyonlukla tarihe geçer. Lucescu yönetimindeki kadro, yüzyıllık hafızayı kupayla taçlandırır. 100'üncü yıldan sonraki dönem Beşiktaş için pek parlak değildir. Arada bir şampiyonluk ve kupalar gelir ama kulübe Yıldırım Demirören yönetimi yalnızca sportif olarak değil, ekonomik olarak da büyük zarar verir. 2012-2013 sezonun sonunda ülke futbolunun en büyük simgelerinden emektar İnönü yıkılır. Beşiktaş göçebe kalır. 11 Nisan 2016’da Dolmabahçe’de yeni stat açılır. 1065 günlük hasret biter. Stadın adı değişebilir ama o yerin anlamı değişmez. Beşiktaş’ın evi yine aynı rüzgârın altındadır. Özetle Beşiktaş’ın hikâyesi kupaların toplamından daha fazlası. Serencebey’de toplanmakla başlayan bir refleks, savaş yıllarında dağılmamakla sertleşen bir damar, Atatürk’ün spor vizyonuyla kesişen bir zihniyet, Baba Hakkı’nın otoritesi, Seba’nın zarafeti, Kara Kartal’ın tribün ruhu. Bu kulüp bir semtin adını taşıyor olabilir ama o semt, yıllardır bir ülkenin hafızasında direnç olarak okunuyor. Kaynak: birgun.net